برج آزادي

برج آزادي بناي عظيم با معماري هنرمندانه و نمايي تاريخي ، در ميدان بزرگ آزادي ، سر بر افراشته و نظاره گر هميشگي حضور ميليوني ملت بيدار و تاريخ ساز ايران اسلامي است .

اين بنا با بهره گيري از ميراث غني معماري ايراني – اسلامي در نهايت ذوق و هنر و مهارت معماران و هنرمندان اين کشور ساخته شده است . طرح بنا ، برداشتي از معماري دوره باستاني ، اسلامي و معماري مدرن مي باشد ، و ساختمان بنا داراي ويژگي ها و طرح هاي بي نظير و منحصر به فرد است ، آنچنانکه در نماي آن 25 هزار قطعه سنگ با 1500 شکل متفاوت و با سطوح پيچيده و قوس دار به کار رفته و سنگها که تا 40 سانتي متر ضخامت دارند به کمک الگوهاي مخصوص از قطعاتي بزرگ که گاهي طول آنها به 6 متر مي رسد، تراشيده شده اند و از آنها به عنوان قالب دائمي بتون استفاده شده است .

استخوان بندي اصلي از بتون مسلح است ، و سنگهاي ضخيم و سفيد معدن جوشقان اصفهان آن را مي پوشاند . کارهاي اصلي سنگ از استخراج تا نصب به عهده سنگ کاران با ذوق کشورمان بوده است.

دربهاي ورودي اصلي از انواع سنگ گرانيت همدان ساخته شده و حدود 7 تن وزن دارد، و همچنين سنگهاي کف و آب نماها از معادن کردستان استخراج شده ، که نشان دهنده غناي معادن ايران مي باشد . پايه هاي اصلي بنا در مستطيلي به ابعاد 62*42 متر استوار شده اند و با هندسه اي بديع به ترتيبي پيچ مي خورند که استواري قوس طاق اصلي را بر پايه ها ممکن مي سازند .

نماي ضلع شرقي و غربي طاق بزرگي است ، با الهام از طاق کسري و منحني قوس دار طاقهاي ساساني ، که معماري ايران باستان را تداعي مي نمايد. بر فراز قوس طاق ، قوس شکسته محراب گونه اي که سطح آن با طرح پر طاووسي و کاشي کاري معرق شکل گرفته تعبيه شده که با شکل هندسي مخصوص به طاق باستاني منتهي مي گردد. اين طرح و نماي ضلع شمالي و جنوبي ياد آور دوران معماري اسلامي نيز مي باشد . پيشاني بنا معرف برجهاي قديم ايران با سربرجي هاي دوران سلجوقي و غزنوي و برج و باروي بناهاي ايراني است ، و در چهار سوي نماي برج شيارهاي آبي معرق که به طرز عمودي قرار گرفته ،کشيدگي قامت و زيبايي آن را دو چندان نموده است.

برج داراي سه طبقه است ؛ طبقه اول در ارتفاع 23 متر و دوم در 33 متر واقع شده که چگونگي معماري داخلي برج ، فضاسازي و طرحهاي زيبا از ديواره ها و سقف با سبک هاي معماري سنتي و مدرن را به تماشا مي گذراند ، و در مواقعي از فضاي طبقات به عنوان نمايشگاه استفاده مي گردد . در طبقه سوم که به بام برج منتهي مي شود ،شيار و دريچه هايي با طرح لانه زنبوري براي نظاره بازديد کنندگان از دورنماي شهر تهران پيش بيني شده و وجود گنبدي با کاشي کاري معرق که خود نشانگر ذوق هنر کاشي کاران ايراني است ، از ديگر ويژگيهاي آن مي باشد. وجود 4 آسانسور و دواره پله با 286 پلکان ، دسترسي به طبقات و بام را ممکن مي سازد. ارتفاع برج از سطح ميدان 45 متر ، طول بنا 62 متر ، عرض بنا 42 متر ، ارتفاع قوس اصلي 21 متر مي باشد.

 گذرگاه پيشينيان

در ابتداي در ورودي اصلي ، راهرويي مانند تونل به نام گذرگاه پيشينيان ساخته شده است. اين گذرگاه داراي 4 ويترين بزرگ ديواري مي باشد، دالاني به شکل دهليزهاي قديمي شيب دار با تعبيه پله ها و ديوارهاي مستقر بر ستون هاي قطور و موزون با معماري زيبا و مدرن بازديد کننده را به عمق زمان و ژرفاي تاريخ رهسپار مي سازد.

 تالار کهن

سالني است با فضاي گسترده که در قسمت زيرين برج قرار دارد و داراي 15 ويترين متنوع و زيبا است که از آنها جهت نمايش مجموعه هاي فرهنگي و هنري و اشياي عتيقه و نفيس استفاده مي شود. گذرگاه پيشينيان و تالار کهن به منظور فراهم آوردن مجموعه اي باستان شناختي و موزه اي طراحي و ساخته شده اند.

سالن ايرانشناسي

نقشه و ماکت سرزمين پهناور ايران طرح و زمينه اصلي ساخت اين سالن قرار گرفته است . بازديد کنندگان از آغاز برروي نوار ريلي متحرک قرار مي گيرند و به طور اتوماتيک از کناره مناطق مختلف نقشه و ماکت ها عبور داده مي شوند که همزمان با حرکت ريل کليه عناصر تصويري ، صوتي ، نوري به مدت کمتر از 18 دقيقه تماشاگر را با جغرافياي اقليم ، صنعت و ديگر مشخصات ايران آشنا مي سازد .

در  قسمت شمالي نقشه آب نمايي با کاشيکاري و سنگ کاري بسيار زيبا نمادي از درياي خزر و در قسمت جنوب حوضچه هايي زيبا نشانگر خليج فارس و بخشي از درياي عمان نمونه سازي گرديده است . همچنين طرح هاي حجمي مراکز تاريخي ، مذهبي و صنعتي ، اقتصادي و برخي از ويژگيهاي اقليمي از استانهاي مختلف در سطح نقشه شبيه سازي شده است.

آکواريومي بزرگ و زيبا به ارتفاع 2 متر در قسمت مرکز شمال نقشه و 4 آکواريوم ديواري انواع ماهي هاي تزئيني آب هاي شور و شيرين را به نمايش گذاشته اند . 4 پرده پروژکتور در قسمت سالن به اضافه 28 صفحه نمايش مدار بسته در طرفين و کف سالن به طور همزمان فيلم هايي از آثار فرهنگي هنري و صنايع دستي ايران را نمايش مي دهند، که افزون بر زيبائي و جاذبه ، در امر اطلاع رساني و آگاهي دهي اثر فوق العاده بر بيننده دارد.

از ويژگيهاي اين سالن نمايش مناظر و زيبائي هاي کشور پهناور ايران اسلامي است که به صورت ويژه اي تماشاگر را به عمق صحنه هاي تصويري با جذابيت هاي شبيه سازي شده مي برد.

سالن تشريفات

در سمت چپ درب ورودي اصلي ، تالار مجللي جهت تشريفات ميهمانان رسمي در نظر گرفته شده است. از ويژگيهاي معماري آن مي توان بر سقف زيبا و ديوارهاي بتوني که نقوش تاريخي به صورت برجسته بر روي آنها حجاري گرديده اشاره نمود.اين نوع تصوير نگاري با بتون سفيد در اين سالن و در ديواره هاي طبقه دوم برج براي اولين بار در کشور اجرا شده است.

تالار آئينه ( ديوراما )

بعد از موزه ي تالار کهن سالني بزرگ در مسير بازديد کنندگان قرار گرفته که ديوراما ناميده مي شود. در طرفين آن 12 غرفه تعبيه گرديده که با طرح  هاي حجمي ، نمايش تصاوير رنگي به طور هماهنگ موضوعات و موقعيت و فعاليت هايي که در کشور در زمينه هاي صنعتي ، فرهنگي ، محيط زيست ، اقتصادي و ... صورت پذيرفته به نمايش مي گذارد.

سالن انتظار

اين سالن به شکل راهرويي نيم دايره با 8 غرفه زيبا مشتمل بر طرح هاي حجمي و سمبليک ، ترانسپارنت و گرافيک طراحي و ساخته شده است ، که هرکدام نشانگر موقعيت و فعاليت در زمينه هاي ، اقتصادي ، صنعتي ، هنري و ... مي باشد، موقعيت اين سالن به نحوي است که بازديد کنندگان ضمن ديدار از غرفه ها و تجمع در آن به طرف سالن هاي دانستني ها و نمايش هدايت مي شوند.

سالن نمايش

اين سالن به طول 50 متر و عرض 24 متر با ظرفيت 500 نفر در عمق 15 متري از سطح زمين قرار گرفته و به پيشرفته ترين فناوري نمايش مجهز شده است. برنامه سالن به شکل مولتي ويژن ، مرکب از نمايش صحنه اي و نمايش ويدئو، اسلايد ، نور و صدا و نمايش ليزر است ، پخش فيلم به طريقه يک پروژکشن ( نمايش از پشت پرده ) با نمايش سوژه اي واحد ، توسط 3 پروژکتور روي سه پرده ن يک پرده آب به صورت همزمان صورت مي پذيرد ، همچنين 52 پرده تصوير اسلايد منعکس بر پرده هاي 12 ستون با ارتفاع 3 تا 7 متري در اطراف سالن به طور معلق و متحرک قرار گرفته اند ، همگي همزمان يک سوژه را به تماشاي مي گذراند . نور و طنين موسيقي با سيستم دالبي سوراند تنوع و جذابيت نمايش را افزونتر مي نمايد.

ويژگيهاي سالن به لحاظ دکوراسيون و جلوه هاي تزئيني در نوع خود بي نظير و خيره کننده است . ترانسپرنت طويل تعبيه شده در قسمت تحتاني پله ها ، مجموعا نمايانگر آثار تاريخي قبل و بعد از اسلام و همچنين نماي زيبايي از برج آزادي است .

در قسمت سقف سالن نقاشي گسترده به سبک مدرن طراحي گرديده که با انعکاس نور از پشت آن چشم اندازي بديع ارائه مي نمايد . نقاشي بر روي پرده بسيار زيباي جلو سالن از ديگر ويژگيهاي آن مي باشد.

سالن دانستي ها

در مقابل سالن نمايش دو سالن قرينه مدور که سقف آن ها با تلفيقي از معماري سنتي و مدرن و طاق گنبد گونه با گوشه سازي هاي سنتي ايراني طراحي و ساخته شده است. در مرکز هر يک از اين سالن ها دستگاههاي مدور با 28 صفحه نمايش کامپيوتري تعبيه گرديده و بازديد کنندگان با قرار گرفتن روي صندلي مقابل صفحه به بانک هاي اطلاعاتي و صحنه ايي از آثار باستاني و مناظر ديدني کشور دسترسي خواهند داشت . و در صورت تمايل مي توانند تصاوير و اطلاعات مورد نياز را در يافت نمايند . از ويژگيهاي اين سالن وجود 8 پرو کابين گردان در قسمت بالا و محور مرکزي آن مي باشد که به صورت همزمان تصاويري از صنايع دستي و آثار باستاني بر سقف مدور و 12 قسمتي سالن به نمايش مي گذارند . 2 تابلوي راهنمادر فضاي بين سالن ها قرار گرفته و نقشه کامل مجموعه را عرضه مي نمايد.

نگارخانه

مجاور کتابخانه سالن وسيع با پاسيويي بسيار زيبا و چشم نواز قرار دارد که با محتواي گياهان طبيعي و آب نما ، همراه با تلالو و انعکاس نور طبيعي ، درخشندگي و جلوه اي خاص يافته و منظره دل انگيزي به وجود مي آورد ، معماري و نورپردازي اين سالن باعث گرديده که از اين مکان جهت برگزاري نمايشگاه و ارائه آثار هنرمندان استفاده گردد.

کتابخانه

کتابخانه اختصاصي از ويژگيهاي ديگر اين مجموعه مي باشد که به منظور توسعه و اعتلاي دانش ايران شناسي و کمک به محققين دانش پژوهان ايراني و خارجي در مساحتي حدود 212 متر مربع با ظرفيت بالقوه 15000 جلد کتاب طراحي و تاسيس گرديده است. هم اينک تعداد 11662 جلد کتاب هاي نفيس و مرجع در اين کتابخانه وجود دارد که از ذخاير فرهنگي ارزشمند محسوب مي گردد ، کتاب هاي موجود در موضوعات و زمينه هاي فرهنگي ، هنري ، تاريخي ، اجتماعي و معماري اسلامي و به زبانهاي فارسي ، انگليسي و فرانسه مي باشد . بخش نشريات ادواري در گرد آوري و آرشيو مطبوعات فعال بوده و امکان مطالعه را براي عموم فراهم آورده است.

ميدان و گذرگاه

ميدان بزرگ و بيضي شکل آزادي با اقطار 500 و 450 متر و وسعت 50000 متر مربع در تقاطع عمده ترين معبر و مدخل غربي شهر تهران قرار گرفته است.

فضاي سبز آن پوشيده از بهترين گونه هاي گياهي، توسط  4 تپه سرسبز و باغ گونه وسعت يافته است ، آب نمايي ممتد و پلکاني در داخل و اطراف ميدان و حوضي بزرگ در ضلع غربي برج و درختکاري در بلندي هاي اطراف همگي با الهام از باغسازي ايارني و نقش آب و آب نما در آن طراحي و ساخته شده است . پياده روهاي داخل به نحوي است که دورنماي آن طرحي سمبليک از لانه زنبوري را به بيننده القا مي نمايد . سطح ميدان به وسيله گذرگاه زيرزميني که در ضلع شرقي برج پيش بيني شده است به معابر اطراف راه مي يابد ، اين فضا با الهام از معماري سنتي  و با توجه به شکستگي هاي ديواره و سقف ، هندسه و طاق بازارهاي ايراني را تداعي مي نمايد . و از آن جهت برگزاري نمايشگاه و نصب تابلوهاي تبليغاتي استفاده مي گردد .